chẳng nữa

Mang áo mưa đi, chẳng nữa lại bị ướt.

Định nghĩa

1. Liên từ:
   • Nếu không, bằng không: Dùng để nối hai mệnh đề, diễn tả một hậu quả tiêu cực hoặc không mong muốn sẽ xảy ra nếu hành động ở mệnh đề trước không được thực hiện. Từ này mang tính cảnh báo hoặc khuyên nhủ.

Ví dụ sử dụng

• Liên từ:
  • Con phải cố gắng học tập, chẳng nữa lại thi hỏng. (Con phải cố gắng học tập, nếu không con sẽ thi trượt.)
  • Nhanh lên, chẳng nữa lại chậm đấy! (Nhanh lên, nếu không sẽ bị muộn đấy!)
  • Nhớ mang theo áo mưa, chẳng nữa lại bị ướt. (Nhớ mang theo áo mưa, bằng không sẽ bị ướt.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "chẳng nữa" trong câu điều kiện ngầm: Thường dùng trong khẩu ngữ để đưa ra lời khuyên hoặc cảnh báo trực tiếp, nhấn mạnh sự cần thiết của việc thực hiện hành động ở vế trước để tránh kết quả ở vế sau.
  • Phải kiểm tra kỹ hợp đồng, chẳng nữa sau này phát sinh tranh chấp. (Phải kiểm tra kỹ hợp đồng, nếu không sau này sẽ phát sinh tranh chấp.)

Biến thể và từ gần giống

• Bằng không: Có nghĩa và cách dùng tương tự, trang trọng hơn một chút.
  • Anh phải đến đúng giờ, bằng không cuộc họp sẽ bắt đầu mà không có anh.
• Nếu không: Cách nói phổ biến, thông dụng nhất với nghĩa tương đương.
  • Trời lạnh đấy, mặc thêm áo vào nếu không sẽ bị cảm.
• Không thì: Cách nói thân mật, khẩu ngữ.
  • Ăn nhanh đi, không thì đồ ăn nguội hết.

Từ đồng nghĩa

• Nếu không thì: Nhấn mạnh mối quan hệ điều kiện - kết quả.
• Bằng không thì: Mang sắc thái trang trọng, khuyên răn.

Lưu ý sử dụng

• "chẳng nữa" thường đứng ở giữa câu, ngăn cách hai vế có quan hệ nguyên nhân - kết quả. Vế sau "chẳng nữa" thường diễn tả một điều không hay, một hậu quả cần tránh.
• Từ này phổ biến trong khẩu ngữ và văn nói hơn là văn viết trang trọng. Trong văn viết, "bằng không" hoặc "nếu không" thường được ưa dùng hơn.
• Không nhầm lẫn với "chẳng" (phó từ phủ định) đứng riêng lẻ. "chẳng nữa" là một cụm liên từ cố định.